Để đổi lấy gói cứu trợ trị giá 130 tỷ euro, Chính phủ Hy Lạp cũng phải vượt qua những chỉ trích, sức ép từ phía người dân trong nước.

Trong cuộc họp ngày 20/2, các Bộ trưởng Tài chính EU nhất trí thông qua khoản cứu trợ mới cho Hy Lạp, để cứu nước này khỏi nguy cơ phá sản cận kề. Tuy nhiên, các cuộc thảo luận kéo dài đến tận đêm khuya tại Brusells cho thấy rất khó khăn và căng thẳng các nước EU mới đạt tới kết quả đó.

Sau hơn 12 giờ đàm phán, cho đến rạng sang 21/2 (giờ Brusells), Bộ trưởng Tài chính các nước châu Âu đã nhất trí thông qua gói cứu trợ lớn chưa từng có 237 tỷ euro cho Hy Lạp. Trong đó từ nay đến cuối năm 2014, quốc gia đang ở sát bờ vực vỡ nợ này sẽ được nhận khoản hỗ trợ công 130 tỷ euro; còn lại sẽ được xóa nợ 107 tỷ đối với những khoản vay tư nhân, vay ngân hàng và quỹ đầu tư. Đổi lại, các nhà đầu tư tư nhân ở Hy Lạp sẽ được miễn giảm 53,5% thuế, bắt đầu từ đầu tháng 3 này.

Thủ tướng Hy Lạp Lucas Papademos (thứ 2 từ phải sang) tại
Hội nghị Bộ trưởng Tài chính khu vực đồng euro ngày 20/2 (Ảnh: BBC)

Những tranh cãi căng thẳng nhất là xung quanh những nghĩa vụ mà Hy Lạp phải thực hiện để đổi lấy gói cứu trợ mới. Trong cuộc họp báo kết thúc hội nghị, Ủy viên các vấn đề kinh tế châu Âu Olli Rehn nhấn mạnh: “Chương trình cứu trợ mới dựa trên những điều kiện nghiêm ngặt. Hy Lạp phải chấp thuận sự điều chỉnh trong lĩnh vực đầu tư tư nhân và thực hiện các biện pháp tiết kiệm chi tiêu cụ thể. Đồng thời, bộ ba (Ủy ban châu Âu, Ngân hàng Trung ương châu Âu và Quỹ Tiền tệ quốc tế) sẽ cử đại diện cùng các chuyên gia kinh tế của các nước thành viên tới Hy Lạp để giám sát chặt chẽ toàn bộ tiến trình này.”

Thêm nữa, khu vực đồng euro đã quyết định lập một tài khoản đặc biệt để đổ vào đó một phần những khoản nợ xấu của Hy Lạp. Tài khoản này cũng sẽ được đặt dưới sự quản lý của Ủy ban châu Âu và Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Thêm nữa, trong vòng 2 tháng nữa, Hy Lạp phải thêm một điều khoản vào Hiến pháp nước này để đảm bảo việc xử lý nợ công là một ưu tiên quốc gia.

Dù khó khăn và căng thẳng, nhưng đây là bước tiến không nhỏ, vì trước đó, một số nước trong khu vực đồng Euro công khai bày tỏ chỉ thông qua một phần của khoản cứu trợ này trong thời gian đầu, rồi chờ đợi kết quả các cuộc bầu cử ở Hy Lạp cùng với những cam kết của Chính phủ mới trước khi quyết định tiếp tục thông qua các phần tiếp theo của khoản cứu trợ.

Thậm chí, một số nước như Tây Ban Nha, Phần Lan, Hà Lan còn cho rằng, không nên cứu trợ thêm cho Hy Lạp mà coi việc để nước này ra khỏi khu vực đồng euro là giải pháp duy nhất cho cuộc khủng hoảng hiện nay. Do vậy, ngay khi thông qua được khoản cứu trợ này, các Bộ trưởng Tài chính EU tiếp tục tranh luận việc giám sát của Liên minh châu Âu và Quỹ Tiền tệ Quốc tế nhằm đảm bảo việc “kiểm soát thường trực” những tiến triển trong việc cải tổ và áp dụng các biện pháp thắt lưng buộc bụng của Hy Lạp.

Thủ tướng Italy Mario Monti cho rằng, thỏa thuận mới mang tính khẩn cấp vì Hy Lạp là “lò lửa khủng hoảng nguy hiểm nhất” của châu Âu. Bộ trưởng Tài chính Pháp François Baroin cho rằng, các nước châu Âu không cần phải chờ đợi vì hai lý do. Thứ nhất là Quốc hội Hy Lạp đã họp vào tuần trước và Chính phủ Hy Lạp cũng đã cam kết bằng văn bản về việc nước này sẽ tiếp tục tiến hành những cải cách quan trọng mang tính hệ thống – điều mà các nước châu Âu cần. Thứ hai là Hy Lạp có nguy cơ sụp đổ vào giữa tháng 3 nếu các khoản cứu trợ tiếp theo không được thông qua.

Về phần mình, Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế Christine Lagarde cũng hoan nghênh những nỗ lực của chính phủ Hy Lạp: “Hy Lạp đã có nhiều nỗ lực quan trọng. Và giờ đây, chúng tôi cần tiếp tục làm việc để toàn bộ các chi tiết của thỏa thuận, nhất là những phần của các bên khác, sẽ được thông qua”.

Trong khi đó, tại Hy Lạp, người dân tiếp tục bày tỏ sự phản đối với những chính sách tiết kiệm của chính phủ. Nhiều người dân Hy Lạp cho rằng họ không đáng phải gánh chịu những hậu quả nặng nề do sự cẩu thả và vô trách nhiệm của một nhóm nhỏ quyền lực đã dẫn đất nước đến bờ vực phá sản.

Đối với giới tài chính thế giới, kết quả cuộc họp là một tín hiệu vui. Những kết quả nóng hổi được công bố vào sáng sớm đã khiến phiên giao dịch mở đầu ngày mới trên các thị trường châu Âu có phần sáng sủa hơn.

Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Jun Azumi ngày 19/2 tuyên bố Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc đã thống nhất hành động, thống nhất tăng vốn cho Quỹ Tiền tệ quốc tế nhằm giúp châu Âu giải quyết khủng hoảng nợ. Các nhà phân tích cho rằng, một khi EU nhất trí về kế hoạch cứu trợ cho Hy Lạp, sự chú ý của các nhà đầu tư sẽ tiếp tục chuyển sang cuộc họp của các Bộ trưởng Tài chính G-20 vào cuối tuần này./.